replika telefon ve psikoloji bilgisi94

replika telefon ve psikoloji bilgisi94 evet arkadaslar bugün yine sizlere replika telefon diyorki  lumalann birinde, beyin ameliyatı geı^ırmış (epilepsiden kurtarmak taraflı antenor temporal lobotomı) ıkı grup hasta incelenmiştir. Bırgrul^^^ hcmısferıne diğer grubun sol hemısterıne cerrahî müdahale yapılmıştı. şartlı öncüllerin kullanıldığı akıl yürütmede, sağ hemısfer lezyonu olanlar hemısfer hasarlı
Yağmur ve ıslak sokaklar hakkında bildiklerimizle ilgili şemamızdaki yek, verilen öncüllerde geçersiz olmasına rağmen, sağ hemısfer hasarı olar, gnıp: “sokaklar ıslak olacaktır” sonucunu çıkarmaya eğilimlidirler.Sonuç olarak, sağ hemisferıyle ilgili bazı işlevlerini yitiren hastaların, yan lış öncüllere dayanan bir mantık problemini doğru cevaplamada yetersi: oldukları goruluyor. Akıl yürütmenin beyinde nerede “yerleştiği” meselesi bir sure daha incelenecek ve çeşitli kortikal görüşler hakkında daha fazla şey öğrenilecektir. Bu araştırmalar sonunda da araştırmacılar “düşünce sürecinin nasıl başarıldığına” dair daha önemli sorular sorabilirler.
Olasılıkları Tahmin Etme
Fark etsek de etmesek de, çoğu kararımız olasılıkları tahmin etme başarısıyla ilişkilidir. Havanın güneşli olacağını tahmin ettiğimiz zaman pikniğe gitmeyi plânlarız, iyi not alacağımızı umarak bilişsel psikoloji dersine kavıt yaptırırız, gökyüzünde bulut gördüğümüzde yanımıza şemsiye alırız veya uçağa binmeden önce bir sigorta poliçesi satın alırız (veya satın almayız). Bazı örneklerde, bir olayın olasılığı matematiksel olarak hesaplanabilirken, diğer olaylar sadece önceki yaşantılarımız aracılığıyla belirlenir. Bazı durumlarda, kararlarımızı sıkı bir şekilde matematik olasılığa dayandırdığımız durumlarda, muhtemelen rasyonel olarak hareket ediyoruz diye düşünürüz, ama tahminlerimiz ne kadar doğrudur? Veya diğer bir değişle mantıklı hareket ettiğimin düşündüğümüz bir durumda nasıl o kadar aptalca hareket edebiliriz? Bundan sonraki bolum bu soruyu biraz aydınlatabilir.
Tversky ve Kahneman bir dizi çalışmada (1973, 1981, Kahneman & Tversky, 1983, 1984 ve Kahneman <Sc Miller, 1986) insanların kararlarını geçmiş tecrübelerine dayandırdıklarında yanlış yargılara nasıl ulaştıklarını ııv celemışlertlır. Bir deneyde (1974) aşağıdakine benzer sorular sormuşlardır:
İngilizcede ilk harfi K olan sözcükler mı yoksa üçüncü harfi K olan sözcükler mi daha fazladır?
Akciğer kaj^' r^mı yoksa diabet mı daha fazla ölüme sebep olur?
kaj^' r^^mı yc
Amoc Tver»ky, soldaki (1935-1 Dantel Kahnrman. İmanların yaygın problemleri çözerken kullandıkları strateji-len tanımladılar.
Eğer hır ailenin 3 kız (K), 3 erkek (E) çocuğu varsa, doğum sıraları olarak han^'isı daha olasıdır! -EEEKKK mı yoksa EKKEKE mı?
Yukarıdaki soruların hepsinin cevabı vardır ama insanların sezgi ve rah-mınlcrı genellikle yanlıştır. Örneğin, K harfiyle ilgili soru sorulduğu zaman, çoğu kışı gerçek verilerin aksine K harfiyle başlayan sözcüklerin, uçuncu har-// Kolan sözcüklerden daha fazla olduğunu söylemiştir. Bu olaylarda insanlar niçin yanlış hııkuın verirler.^ Tversky ve Kalıneman’a göre, bu soruyla karşı-laştıklarında insanlar K harfiyle başlayan sözcükler üretmeye çalışırlar ve sonra uçııncıı harfi K olan sözcükleri düşünmeye çalışırlar. Eğer bunu kendi ken-dınıze denerseniz, insanların bu problemde neden hata yaptıklarını anlarsınız. ilk harflerin sıklığının fazla olduğunu tahmin etmeye eğilimliyiz, çünkü ilk harfi K de haşlayan sözcükleri üretme aynı harfin uçuncu sırada olduğu söz-cuklen üretmekten daha kolaydır. Harflerin olasılık tahmini, üretilebilen sı-nırlı erışlehılır durumda olan sözcük örnekitrıne dayalı bir genellemeden çı-' karılıyor gibi görünmektedir.
Tversky ve Kahneman (1973) bu remel düşünceyi, katılımcılardan 39 ta-le unlu kişinin isminin bulunduğu hır listeyi okumalarını istedikleri bir de-leyle rest etmişlerdir. Listelerden birinde yaklaşık aynı sayıda kadın ve erkek mi vardı (19 erkek ve 20 kadın), ama kadınlar erkeklerden daha unluydu, ğer listede ise bu durum tersine çevrildi, yanı bu listede erkekler kadınlar-
1daha ünlüydü. Sonra katılımcılara listede erkeğin mı, yoksa kadının mı a fazla olduğu sorulmuştur. Her ıkı örnekte katılımcıların pek çoğu, daha
olan cinsiyetin sayılarının daha fazla olduğunu söylemişlerdir. Listedeki
2ve erkek sayılarının hemen hemen aynı olmasına rağmen hu davranı-*c/cn/, ünlü insanların isimlerinin daha kolay ulaşılabilir olmasıdır.
fer araştırmacılar, *ğunluk*' bilginin tahminindeki hataları açıklamak ^aşılabılırlık hipotezimin (avalıabıhty hypothcsis) kullandılar. Bir çalış-lovic, Fıschhoff ve Lıchtenstein (1977). insanlardan 41 olum sehchı-cclı olasılığım lahnnıı etmclernn istemişlerdir. Katılımcılara ıkı tane
ler, daha fazla duyulan olum sebepleriydi. Omeğın, kanser, trafik kazalı, zehirlenmesi, tornado en fazla ölüme sebep verenler olarak karara van^^ Yazarlar, öldürücü olaylar medyada yer aldığı için, daha az duyulan ölum ^ heplerine göre daha ulaşılabilir olduğunu düşündüler.
Karar Çerçeveleri
Tversky ve Kahneman’a göre (1981), bir karar çerçevesi (decision fra. me), karar veren kişinin “belirli bir seçenekle ilişkili olasılıklar, sonu(^larvt hareketlerle ilgili kavramlan”dır. Karar vermek üzere olan bir kışı tarafından benimsenen bir çerçeve, problemin formülâsyonu kadar kişinin normları alışkanlıkları ve kişisel özellikleri tarafından da kontrol edilir. Tversky vı Kahneman, farklı bağlamlarda aynı olgular verilen bireylerin ulaştıkları sonu cu belirlemede, bir çerçevenin ne kadar etkili olabileceğini açıkça gösterdi Farklı çerçevelerin etkileri aşağıdaki örnekte gösterilmiştir:
Problem 1. (N=152): Amerika’nın, 600 kişinin ölümüne sebep olması beklenen, Asya’ya özgü, bilinmeyen bir salgın hastalığa karşı hazırlan
S luıu İJ) encıj in
Kararlarınız Ne Kadar Mantıklıdır?
Aşağıdaki sorular için en iyi tahminlerinizi yapın.
Uzun, ince, atletik yapılı olmayan. 36 yaşındaki Billy, bir komşusu taralından oldukça utangaç, çekingen ve zeki birisi olarak tarif edilir Yardımsever, tertipli ve her şeyin yerli yerinde olmasını ister Biliy’nin satış elemanı mı yoksa kütüphaneci olması mı daha muhtemeldir.replika telefon sundu.