replika telefonlar ve islam bilgilerim88 sizere bugün replika telefonlar yazdı ve replika telefonlar dediki bazı zengin mü’minler, işkenceye uğrayan kölelerin bir kısmını satın alıp âzad ediyorlar ve böylece daha henüz resmî verginin ortaya çıkmadığı bir zamanda kendi serbest iradeleriyle şahsî mükellefiyetlerini yerine getiriyorlardı. Medine döneminde de müslümanların bu türlü ferdî tahsisleri devam etmekle beraber, bizzat Resulüllah’ın da devlet gelirlerinin bir bölümünü bu maksatlar için harcadığı görülmektedir. Kaynakların bildirdiğine göre, aslen İran’lı olan Selmân el-Fârisî (r.), âzad olması için efendisiyle, 300 hurma fidanı dikme ve 40 da okıyye altın karşılığında bir anlaşma yapar. Hurmaların dikimine bizzat Peygamber de yardım eder. Onun geriye kalan 40 okıyyelik altın borcunu, Hz. Pei>gamber kendisine getirilen bir mâden vergisinden öder"^. M. Hamidullah, onun bu borcunun h 4. yılda ve Sû/eym kabilesinin işletmekte olduğu altın mâdeninden alınan zekât gelirinden ödendiğini yazar”* ve hatta biz onun el-Vesdiku’s-Siyâsiyye adlı eserinden, bu ödeme muamelesi için Resûlüllah'ın Hz. Ali (r.)’ye bir çek/senet yazdırdığını da öğreniyoruz'”.
Zekât gelirlerinin sarf yerlerini düzenleyen en son âyet, bu gelirlerden köle sınıflann da faydalandınimasını gerekli görmüştü. Ayette herhangi bir köle çeşidi belirtilmediği halde fukaha/hukukçular bunun üzerinde ihtilâfa düştüler. Bu ihtilâflara ışık tutması açısından bir iki târihî vak’aya yer vermemiz faydalı olacaktır. Halîfe Osman (r.) Agnu’t-Temr esirlerinden olup köle yapılan Ebû Ferve’gi zekât geliriyle satın alıp hürleştirmişti ve daha sonra o, isyancılarla birlik olmuştu”®. Ömer fa. Abdilazîz, Yahya b. Sa'îd’i Afrika zekât işlerine tâyin etti. Bu Ömer, herkesi fakirlikten kurtarıp zengin yaptığı için Yafayo orada ne zekât verecek birisini bulabildi ve ne de zekât isteyen birine rastladı. Bunun üzerine tüm zekât gelirleriyle köleler satın alıp onları hürleştirdi”®. Hz. Pei/gamberin mukâteb (; efendisiyle, hür olması için bir bedel karşılığında anlaşma yapan) bir köle olan Selmân'ın borcunu ödemesine karşılık yukarıdaki iki hadisede kölelerin mükâteb olduklarına dâir herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.
Hukukî mezheplerin görüşlerine gelince; İmam Ebû Hanîfe ve taraftarlarıyla’®® İmam Şâfii ve taraftarlarına göre'®’ “rıkâb” faslından ancak, hür olması
115İbn Hişâm, I, 234 - 235: İbn Sa’d, IV 1, 56 vd.
116Hamidullah, İslâm Pe^ıgamberi, I, 414, ra, 701
117el-Vesûik. 328, ra. 243/a
118bak. Belâzurî, 249
119İbn Abdi’l-Hakem, 69; aynca bak, Yûsuf Kardavî, II, 620
120Serahsi, Mebsût, II, 202, III, 9; Semerkandî, I, 476; Merginâni, I, 110; Kâsânî, II, 45; F cr-Râzî, IV, 476
121Şâfi î, II, 61; Mâverdî, 118; Ebû Bekr İbnu’l-Arabî, v. 30/a; F er-Râzî, IV, 476kll (k’i'jildir. Nitekim istisnalar dışında keffaret türlerinde de âzad k-ı ek köl.min müslüman olması gerekli görülmemiştir. Zekât ayetine böyig^! faslın konulması müslümanlara ait Devletin, dinleri ne olursa olsun, halkı, bil lo|)lııkı<ja dayandırılması iradesinden kaynaklanmış görünüyor. Fertoku lopluluk konumunda olsunlar her ikisi de kölelik konumundan kurtani-, dır'*'.
E- GÂRİMÛN: AĞIR BORÇ YÜKÜ ALTINDA OLANLAR BEYTULMAL’DEN TÜKETİM ÖDÜNCÜ. TİCARİ-ZİRa^j KREDİLER Ve DESTEKLEME YARDIMLARI
A^ır borçlu mânasına gelen “gârim" ıstılahı Kur an da ilk ve s; zekâtın sarf yerlerine nihâi şeklini veren Tevbe sûresi 60. âyette yer tlan çok daha önce ve hatta Mekke döneminin ilk sûrelerinden başlam?-: nui'minler, faizsiz borç {: el-kardu’l-hasen) vermeğe davet ediliyorlad’ Pr, gamber (s.a) Medine Devleti kurucu anayasası’na, ağır borç altına girmiy-. mali sıkıntılar içine düşmüş kimseler İçin de özel bir hüküm koymuştu kib« onun 12. maddesini oluşturuyordu. Bu maddede aynen şöyle denilir
122-Sâlınûn, Müdeuvene. II. 59; Mâverdi, 118; Ebû Bekr İbnu'l-Arabî, v. 30/a; F er-Râzî. IV, 476 I2â IbfiKıuJamp. VI.430 481
124hak T.'rrâ', 117; Ihn Kudâme, VI. 430-431
“Müminler kendi aralannda, ağır malî sorumluluklar altında bulunan hiç kimseyi bu halde bırakmaı^acaklar; Onların kurtuluş fidi/esi ueya kan diyeti gibi borçlarını, örfe/mâkul görülen esaslara göre vereceklerdir”’^^.
Kan diyetlerinden doğan borçlar, bu anayasanın ayrıca 3’den 12’ye kadar olan maddelerinin her birinde tekrarlanmaktadır.
Sözünü ettiğimiz siyasî sözleşmenin 12. maddesinde yer alan “mufrah” kavramını İbn Hişâm; Aile fertlerinin çokluğu ve borç sebebimle ağır yük altında bulunan kimse, diye tefsir etmektedir ki'^’ bu, hem fakir ve miskinleri ve hem de ağır borç altında bulunanları ifâde eder. Açıklamasını yaptığımız âyette ise bunlar ayrı ayrı fasılları oluşturmakta ve borca girenler, fakir ve muhtaçlardan tamamen ayrı tutulmaktadırlar.
Ağır borca batmış kimseler mânasına gelen “gârimûn”; Su baskını, yangın, zelzele gibi tabiî âfetlerden zarar gören kimseleri ve hiç bir kasdı olmaksızın kazaen birinin ölümüne sebep olup da ağır tazminatı (kan diyetini) ödemekten âciz bulunanları, iki toplumu barıştırıp karşılıklı zarar ve ziyanlarını ödemeğe kefil olanları ve borçlandıkları meblağları ödeme imkânından mahrum kalmış borçluları; hepsini içine alabilen bir kavramdır.
Peygamber devrinde yukarda sayılan çeşitten borçlann devlet hazînesinin bilhassa zekât gelirleri bölümünden karşılandığı görülmektedir. Kaynaklann bildirdiklerine göre; Hilâl Oğullarından Kabîsa b. el-Muharik adında biri, arabuluculuktan dolayı üstlendiği borcu (; hamâle) yi temin etmek için Resûlüllah'a başvurdu. O anda zekât geliri bulunmadığı için. Peygamber ona, zekât gelinceye kadar beklemesini tembihler ve bu sırada şöyle der:
“£y Kabîsa! Talep/istekte bulunmak ancak üç sınıf insan için helâldir: a) Arabuluculukta kefil olarak borçlanan /cimseye, bu yüklendiği borcu ödeyinceye kadar onun talepte bulunması helâl olur, sonra o, böyle bir talepte bulunamaz, b) Serveti (ziraî servet ve sermayesi) bir âfete uğrayıp helak olan kimseye de yeterli maişete kavuşuncaya kadar istemesi helâldir, c) Yoksulluk ve sıkıntıya düşmüş kimselerin isteği de helâldir Bu üç, sınıf insandan başkasının istekte bulunması haramdır, onlar dilenip aldıklarını haram olarak yerler”’^.
126ibn Hişâm, II, 147-148; Ebû 'Ubeyd, 216, ra, 518; M, Hamidullah, el-Vesâik, 59, ra.l, İslâm Peygamberi, I, 202-210, ra. 358
127İbn Hişâm, II, 148
128Müslim, Zekât, 36; Ebû 'Ubeyd, 242-244, 602, ra. 564, 1983; İbn Zenceveyh, 11. 216; Hadîsin diğer bir rivayeb için bak. İbn Sa’d, I (2)/50-51
İSl^ İN DAYANIŞNİA - PAYLAŞ^-^. MEULSİ/l i 1..replika telefonlar yazdı..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder