samsung telefon fiyatları ve ortadogu tarihi
evet sizlere bugün samsung telefon fiyatları diyorki Tayın edilen imamlığın feshedilip mevtıır ım.ınıın snyuntljnl»if başkasına devredilmesinin mümkün olduğunu savunanlar, C.afer’ın oğlu Muunuı (o. *^99 veya 800) bu şekilde serildiğine inanıyordu. Bu gruba İmaınıyyc (djluwın ra Isna Aşcrıyye veya Onıkı İmamcılar) adı verildi.Verasetin tartışmaya agk yapısı, gerek Ismaılıyye gerek İmamıyye kolIaniKİı imamlığın basit bir şekilde devrim imkânsız hale getirdi. İmamet doktrinininherıin gelenekte ortak olan unsurları, liderliğin bir önceki imam tarafından rayınınr(arıliı bir önem veriyordu. Ayrıca gelecekteki imamın bilgisiyle karizmasına daçokdııt^ veriliyordu. Elbette imamın her ıkı niteliği kişisel yorumlara açıktı ve dolayıııyljliu ıkı grup hizipleşmeye yatkındı.
İmamiyye veya Oniki İmamcılar
|99fV uTikniı. Şuu dönariP brkirta Oe Huacı 1 jdiu edm kıç kmsm kabul edcıııcz«k. Bu da amâr ktsb ksmasaa toİ knamiar Şu'hb takıw ı iH|b. Bedirce Şii, o aamaa kaagı uraa iRnra kulfurd oftaaı < iifTaibkıâ Bu danmda. fTTekırsc Sum» gıU goruoebılırkrdı.
Gakı lafla âakmiçâan ^enekİt sıratcf koflanaıda pasıfîstı. Buauala brkkar, Ûak kaak 4pİı koaulaı. daka soankı pıry ipimi aam lalamru olarak kalfl> dâGmk Akbflsicr donamadcpTTck 1258'drkı Moğol ıı^abadcE soara Iraı’da ea zaaa «r*ier patlak verdL Oaâu liflaımı flasariar nırBikir kucr Ina'da #|iffipflk. Vimderaa'ı 1 iiS'des 15. jvJjâ Kıyı kadar yoBcacfl Xiaım^ Ser-liHadafl. Jorduflcu mm^mm soyımdaB prüıpaı ıddu edırordu. Bu I ■flipkn. atynrdennj gt^iı ımııı hairfi okaa ifirktıaıı İM iHdbk, acrkrji Setarar alan Serbedan Derim Oaâu
Bu derlecaı fcdcrlmadaı kai olaa Hacr Ak lâ l3Bu , ra yikuyardkı Dopnaiaa Serbedankna .VIckkı d-Aflfllı <öl 1384 , abIu kukıdk dcrlcaası arf-LâflaftnV-“Slj^y ranp Hifte Ak'w pondemııy.^
kkflHt«I kfl *Qfldu kaann** kaardatılift ayaa paidaı arada hrwkaap ha I
Ne var k&. 15. f«vd MmmmÂâ om-mkaı kflfan ve acdaıdflu Ocskı îıaMuı Şu < k« ■aaa.'in kadtnfli kal» kiviakk dfğyifceiBet. >nAi:
jıu karşılık bu hukuki doktrin, imamın raimde soraudaşauş 6me^ olduğunu ilen İmam Kur an ın anlamı ve Hı. Muhammed'm h^eıve sahipti. Ne var kı imam gizlenince, onun sözle* ^ . r^'T^. lama ıhnvaa zonmhı oldu çunku bunlar Onıkı ferratum ka\nap>dı Yonım vapma ıhtİTaa kaçmdmaz olarak uz-I 4araona vol ve borlece ulemanın rarhk nedeni resmtleş-Ctmum numlann arzuiannı en m şekilde aniayabdınesı için içtihat ya-jaoi; iimlere 4maa vardı. \\m şekilde, imam mercutkeD zekât veya hums gibi ğg ıcfpkr doğrudan onlara senlebıiıvordu. Bununla birlikte onun yokluğunda H mfdra vrnfcnırfi tamşmava açık bu bal aldı. ^ düşünürler önceleri, parayı jpnnf wumm donuşuDo beklemeyi ya da bu Şımın bunu bueysel olarak dağıt-iMi omıe ctCL Ancak zamanla daha pratik bu çözüm bulundu: Muhtelif nva-olemıyı belli kukuk alanlaruıda kendi temsıkılen olarak seç-wm İm sunddîıtûDe göre bu alanlardan bın dmı vergilerdi. İmamlann
' usdenen ulema, vergilen ropLayıp dağıtacakn.'^ Bu gibi doktrinler t ıçBKİek] bdeıiık rohinü meşrulaştırmakla kalmayıp ılım faalıyet-\ karşı lamada knBanılabılccek malı gehr ka>-nağını da yaratmışo. kaoımier kıanffi Ş« cemaatı içindeki pratik sonuçlanyla buiıkte. Şıı ulemanın M i&İMdnı Sanm muaddlennm tersme yüksek ölçüde bağımsız bu kurum-« np kmanm sağladı. Sak^ âiımlemıde olduğu gibi. Şu ulemanın meşruiyet çs kıçn Dedecı'ne ^duıyaa* yokm. Aksme. drvletm eşicmlenne dmı meşruı* ıpn Kaçar şahlanzun ulemaya başv^ması gerekıvordu. Bu özellikle M* ir kan araseda gerçekleşen saraşbıda gerçekleşti. Savaşlan hukuki açıdan t w okaı dan etmek ıçm ukmanm tenra vermesi gerekmişti. ^ kazandı^ Kağun^jpl^n ban dezavamtaılan da vardı. .\mk devletin ırpl—nl kontrol mekanızmaknııa kolayca guemıyordu. Safevı*
. Onskı buana âfamie^ devletn organları vasıusıyİa tasavvuf veya i tebdnlen bnstınbılıyocdıt.''Oysa Kaçarlar donemmde bu ‘ azakk. Uleflu daka ama aynı zamanda ısıyası
^^İKtatakmyD ICaçar daornaMB başlarMKkı birtakım heterodoks hareket* Bjîatann armaada Şerkder i Şeyk Ahmed d-Ahsai |o. 182k) tarafm* rantrmf karrketı^ de vardı. ^ Daka ioııra ll44'te.Şırazh Seyyıd Ak gak ifn—ii bdk ^kapd daa ederek, yerlaşdt ulemaya karşı t kaşlidı Kaçar Devleti aacak« uduakıı kamu <kıafiMitf karşı tek* bnmaa mıtdakak mt^Ommk hm takttı gkç kakar grim ıdârt bu yaamda ayaalan fatfcumyowh> Somtadı Bdkıalıataıarair ıçcâaMvıdı life ilama iMUk. BaAfea f«fie|ai ka luam mi-
î uRrade belli ol^ude genel bir oconte saSlamı>n.*^ “IVIıller* İmiui* i râiaaîarm laaln er c.^çterdıgı Surıve'nm Vİamıve ^hnnde bulunuvtvdu. ıfaiparaıoriuSu'nun v'eşırlı bolceİennde ortaya yıkan Ismaılı hevetlen \a r Jf« eoodeiTİıvordu ya da bu bölgelerde ya>avan verlı halk iyinden siki-ısrii. Hevefkr kaimde yaîı^ bu akımların merinde bıror daha a\ rıntılı durmak «rrer nakıknn Om ve Doğu İran'da* 9. yuınl sonu \r 10. \u/\ıl ba^^ndakı Hokt odb km dâi taralından Minımldu. Daha önemli bir gelişme* S"*** mnat mm korBoa horeketmın Hamdan karmat taralından* kardeşi Abdan'ın aorrrir kile ve yrvTrsssde kurulmasıvdı. Karmat'ın öğretilen ara>ında Muhom-M la İBBaıl'Hi gızlcnaıesa ve tekrar onava yıkması konusundaki lamanın stan-Ivr kMik jBoaa da vardı, kaımac'ın IsmaıL yorumunu seyenienn şeriata ıhtnaa MyMİDiİMbr kovulan kur allan aşan kişilerdi. Ona inananlar .ırasında S9V liMİi Degs AroİKStaa'da karman ınanytanoa bağlı bir devlet kuran Fbu Satd ovoMİa dr vardı. Müslüman edebırannda karmatıler* ilahı düzene savgt du\ mmm foldan çamtş tehlıkeü günahkârlar olarak gı>stenlı\ordu.*' Kaimatılerın ^nakİfte oci^ Hocrnıl Esved'ı yolması gibi olayiar^ Müslüman ^uellıkk .Nun MidpEİrMip ■odahir. bu horekenn \xızlaşmasına omek oluşturmaktan başka ar awa loaHt etauvordu.
laaaiMaL^vav»Rhevetltr ^emen'dede Ibn Havşeb^). ^141 \asitasivU başa-■iddat^'lfca Ahdaİakeş ^u 893'te ^emen'den kuzev AtnkaAa gönderildi. Bura lişdit İBMilı masa savestnde Fatunı Devlen kuruldu.^ ^^4'Ja. Selanme'dekı *>Mİ^ toara UberduMah olarak ramnocakn < mehdi olduğunu ıddta I loara pekti vandaşlon* UbeyduiUh't ıuwe Muhammed bm rttihaı olarak Hı Muhammed'ın kuı Hr hatuna'ya bağlaşan bur ^FauHi cf adı buradan gdrnekteıiır karmatıler bu iddiadan son
ı'uı mumlıği komısuiHİa bohm^ ı dbdu \faMuli dâî kmnkmyk ba^lıpntı olarak aakcrı btf mim
turdııl*>r- Tayyıb dc ‘‘kaybolunca” Yemen ve Hindistan’da ona inananlar donuğunu beklemeye başladı. Onun yokluğunda bir “Evrensel Dâî” {el-dâi el-mutlak) müminlere yol gösteriyordu. Tayyıbıler arasında kimin imam olacağı konusunda [lolunmeler yaşandığı gibi kimin el-dâî el-mutLık olduğu konusunda da bölünmeler jioruluyordıı. 16. yüzyılda dâî verasetiyle ilgili sorunlar yüzünden bölünen Suley-manı ve Davudi kolları günümüzde Hindistan'da yaşamakta olup Ortadoğu'da az (iıoly temsilcileri vardır.^*
lynailı hareketinin hizipler ve bölünmelerden meydana gelen karmaşık tarihi, ıslında Ortadoğu’da 14. yüzyıl itibarıyla sona ermişti. Çeşitli İsmaıli kollarının son beş yüzyıl boyunca Hindistan’a (ve daha sonra butun dünyaya) yerleşmesi, Oftadojtu’dakı İsmaıli cemaatlerinin artık tecrit edilmiş birtakım köylerle sınırlı olduğu anlamına gelmektedir. Ortadoğu’da İsmailı köklere sahip en buvuk grubun ne İsmaıli ne de Müslüman olarak kabul edilen Dürzıler olması ıronık bir dunundur.
Zeydiyye
İmamıyye ve Ismaılıyye imamın kimliğine (ve teolojik niteliklerine) buyuk önem verdiğinden, bunun birtakım ayrışmalara yol açtığına kuşku yoktur. Bununla birlikte, imametin belirlenmesinde teknik ayrıntılardan ve imamın yanılmazlığıyla ılplı reolo)ik konulardan kaçınan bir Şii geleneği vardı. Zeydıyye’nın köklen dördüncü imamın oğlu Zeyd bin Ali’nin başkaldırmasına dayanır. Küfe şehri, erken hareketlerinin çoğunda olduğu gibi, Zeyd’e inananlar için de bereketli bir ze-DU! sağlamıştı. Zeyd 740 yılında Emevi yönetimine karşı isyan başlattığı zaman, hareket Italıyetlennı Kûte'den yönetti. İsyan (yukarıda belirtildiği gibi) başarısız viiımıştu ancak Zeyd’ı destekleyenlerden bazıları hayatta kalmıştı. Bunlar önce kûk'de, ardından Müslüman İmparatorluğu’nun başka yerlerinde farklı bir Şıı doktrmı kurdular.
Zevdılerın ibadet bakımından ehlibeyte bağlılığı yoğun değildi. Zeyd’ın yakınlanıp destekçileri, onun ölümünün ardından öğretilerim yaymaya devam etti. Zeydı [ 1 A»şuıweitnın başlangıcındaki ıkı unsurundan özellikle bahsetmek gerekir. BırıiKisı,
^■Mışiannı (^arudıyye adı verilen Ebu’l Carud Zıyad yerleşik Şu düşüncesini ya-taşımıştı. Buna göre Ebu’l Carud, Ali’nin peygamber taralından halife edildiğini, ilk uç halifenin bu makamı onun elinden aldığını savunuyordu. Pifürufleri daha ılımlı olan Butriy^e Zeydıleri karşı çıkıyordu. Onlara göre Aiı lülileyc göre daha üstündü ama kendisi onları kabul ettiğine göre, Şia’nın da gerekirdi. Zeydılığtn daha sonraki dönemine Carudıyye inancı ege-
refahını temin etmek olduğunu hclırrtyordu I ubnan hem Irak taki ^n hareketler, Şia'nın nispeten yoksulluk u,ınde yoğunluk statüsünün sıyası yapılar tarafından tanınmadığı Ker^r^nı kulbıilı fkı ülkede fielnekte kurulacak hrrlungı hır hııkıımrt h^ımı, >11 kirimin ıtoyıdr nı kjhııl etmediği surete, istikran saitlayamayacak gıhı f^orunmektedıt <»rnr/ k4PfulİMr ıtıharıyla modern ^>nıkı İmama giderin sıyası ctkaiıfm yükselişine, /rydı İmamların sıyası ıktıdarmınsa S4ma ermesine tanıkUae^ (kmef ve Kn/ey yrmrn'm I VVO'du hırleymesı, Yemen Orvlrtı’nın Zcydı^H^ f»ı /ayıflatmif ve /arydt İmametin yemden kurulmasını u/ak hır ihtimal ttmnftır, (tereh İm olay, gerekse Ismaılı İmametinin f MVre Mındınan*iuJ Ontkf Im^rrkdjrf ^tdı^ın nunlern
1 ■’ w “tasavvuf” olgusu hakkında kütüphaneler dolusu kitap yazılmıştır. Bu j tnmiD unımlanması ve buluşsal geçerliliği, Islamı araştırmalarla uğraşan Batılı I yBBinlar arasında hararetli tartışmalara yol açmıştır.‘ Bu arada, çağdaş hır Batılı nrdıçifun yaptığı yerinde tespitle, “insanlar bu terimleri nasıl işlerine gelirse öyle ıdlıamaktadır.’*^ insan bu kavramsal ve tcrmmolopk “meydan kavgasını” son JBKT Yanıltıcı ve acıklı olduğu gerekçesiyle (kı bir anlamda öyledir) kınayabilir; «ok şunu da unutmamak gerekir kı, aynı uzlaşmazlık İslâmî araştırmaların pra i olifak her analitik kategorisinde mevcuttur. Bu kategoriler arasında “İslam", “Vahhabılık”,* “(İslâmî) modernızm/reformızm”, vb. gibi buyuk İM taşıyanları vardır. Butun bunlar ve diğer pek çok kavram farklı insanlar için iHiı anlamlar taşır. Bunların kullanımı, içinde yer aldıkları bağlama göre önemli tı^ardeğişir. Yine de tasavvufun evrensel olarak kabul edilen bir tanımı konusun i âarar edersek, bunun Batılı tarihçiler tarafından geliştirilip mutabakata varılması , inicB bir durum olduğunu kabul etmek zorunda kalırız. Bunun böyle olması, ; kavramını ve dolayısıyla yukarıda bahsedilen burun analitik kategori
vıkarmamtzı gerektirir mı? İlginç bir şekilde, eski tasavvuf ustaları da mği ücrubemn tarif edilemez ve eşi bulunmaz bir şey olduğunu, bir dervişten iıtmmiâgkhiik gösterdiğim anlatarak,
Terslin turrmcNdi. Müslümanların hu mirasa yönelik hak iddiaları hoş karşılan-gudıp pk asm zamanda Hıristiyan dm adamlarının büyük bolumu tarafından j^ıpNhlân •hakaret" olarak algılanmıştı. Bu etken, İbrahim’in mirasına yönelik UdiRian •iddialarına" karşı koymaya çalışan Hıristiyan âlimlerin erdemli tutku-irtiı hrhrledı. Hıristiyanların polemıkçi gündemi son yüz elli yıl içinde Batı'dakı rtaı oftTcnolerınm zihnine sinsice girip yerleşti. Genel olarak Batı’dakı tasavvuf ifijDnııalanmn izlediği entelektüel yolun, 19 ve 20. yüzyıldaki Avrupa entelektüel ^tfiİMiı ışığı akında ilerlemesi gerekir. Önceleri fıiolopk ve metin merkezli bir ppkm olarak haşlayan bu disiplin, yavaş yavaş “dinler arası” araştırmaların ılı ipubıııu donuşnı. Bu araştırmaları yapanlar meraklı amatörler (diplomatlar, lupakr, sömürge yetkilileri), Incil uzmanlan, alanın araştırmacı uzmanlan veya iTMtalısricr* ıdı. Bunların faaliyetleri Avrupa'nın Orta Asya, Hindistan, Guney-jpı Asvı, Ortiik^u ve Kuzey Afrika’daki sömürgeci yayılmasıyla çakıştığından;
\ c>ıin. mensubu olduklan ulus-devletlenn sömürgeci gündeminden bağımsız
knfi l^^O'lenn sonunda özellikle ABD’lı tarihçi ve edebiyat eleştirmeni Ed-«dSüd'm hışlattığı, “ory^antalızmın” Batı kamuoyundaki İslam imgesini bı-.mdınntsıııe yönelik tartışmaya girmenin yen değildir. Ancak aynı zamanda, İmMi İslam araştırmalarının tarihiyle uğraşmaktan tamamen kaçmanın da ^Mvaktııc Saıd'egöre Batılı akademik çevrelerin İslam toplumlanna yaklaşımı ««fdbaşından itibaren Avrupa’nın Ortadoğu ve ötesindeki sömürgeci gırışım-I Mİrfeloletıdı. Görüşlerini Mıchel Foucault’ya (1926-1984) dayandıran Said, AtüUaşifflltfin her şeyden önce Müslüman dünyasının Avrupa’nın sömürgeci *ttffc«rddı karşı karşıya gelmesiyle belirlendiğini ilen sûrdu. Ona göre, Av-‘«immalısdenn birkaç kuşağın Müslüman Ortadoğu hakkında ürettiği bilgi butuma İslam toplumlarını boyunduruk altına almaya yönelik emper-bir parçasıydı. Ban tarihçiliğinin “Doğu” (ve “İslam”) kavramı,
, ^’m Omdoğu’ya yönelik sömürgeci politikalarını haklı gösterip kolaylaş-ifiıaroış birtakım küstah çarpıtma ve kasıtlı yanlış betimlemelerden- samsung telefon fiyatları sundu.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder